จุดเริ่มต้นของความกลัวที่กลายเป็นธุรกิจพันล้าน
ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 20 ปีก่อน ผู้ใช้งานระบบปฏิบัติการ Windows หลายคนคงคุ้นเคยกับข้อความแจ้งเตือนที่เด้งขึ้นมาบนหน้าจอเพื่อเตือนว่าการสมัครสมาชิกโปรแกรมแอนตี้ไวรัสของคุณหมดอายุลงแล้ว โปรแกรมเหล่านี้มักจะถูกฝังมากับเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งแต่วันแรกที่ซื้อ ซึ่งนอกจากจะทำหน้าที่แจ้งเตือนซ้ำๆ จนน่ารำคาญแล้ว ยังมีส่วนทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทำงานช้าลงอีกด้วย ใครจะไปคาดคิดว่าซอฟต์แวร์ที่สร้างความรำคาญเหล่านี้ เคยเป็นอุตสาหกรรมระดับหมื่นล้านที่ทำกำไรมหาศาลโดยอาศัยความกลัวของผู้ใช้งานเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก
จากไวรัสตัวแรกสู่จุดกำเนิด McAfee
เรื่องราวทั้งหมดเริ่มขึ้นในปี 1986 เมื่อ John McAfee นักคณิตศาสตร์ที่ทำงานในบริษัทผลิตเครื่องบินรบ Lockheed ได้พบกับไวรัสคอมพิวเตอร์ตัวแรกของโลกที่ชื่อว่า Brain ซึ่งถูกสร้างขึ้นโดยพี่น้องชาวปากีสถานเพื่อติดตามผู้ละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ของพวกเขา แม้ไวรัสตัวนี้จะไม่มีพิษภัยร้ายแรง แต่ McAfee กลับมองเห็นโอกาสทางธุรกิจที่ยิ่งใหญ่กว่านั้น เขาจึงก่อตั้งบริษัท McAfee Associates ในปี 1987 และปล่อยซอฟต์แวร์ชื่อ VirusScan ออกมา กลยุทธ์ที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จคือการให้ผู้ใช้งานทั่วไปดาวน์โหลดไปใช้ได้ฟรี แต่จะเก็บค่าลิขสิทธิ์จากองค์กรธุรกิจขนาดใหญ่แทน
กลยุทธ์การขายความกลัวและความแพนิคระดับโลก
หัวใจสำคัญของธุรกิจแอนตี้ไวรัสในยุคนั้นคือการขายความโล่งใจให้กับผู้ใช้ที่หวาดกลัวว่าไวรัสที่มองไม่เห็นจะเข้ามาทำลายข้อมูลสำคัญ McAfee ใช้กลยุทธ์สร้างกระแสความกลัวผ่านสื่อมวลชนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเหตุการณ์ไวรัส Michaelangelo ในปี 1992 ที่มีการคาดการณ์ตัวเลขความเสียหายแบบเกินจริง จนทำให้ผู้คนทั่วโลกเกิดความตื่นตระหนกและเร่งซื้อซอฟต์แวร์แอนตี้ไวรัสมาติดตั้ง แม้ในความเป็นจริงความเสียหายจะเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อย แต่เม็ดเงินมหาศาลก็ได้ไหลเข้าสู่บริษัทเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
ยุคของ Bloatware และผลประโยชน์ทับซ้อน
เมื่อเข้าสู่ทศวรรษที่ 2000 การใช้อินเทอร์เน็ตที่แพร่หลายยิ่งทำให้ภัยคุกคามเพิ่มขึ้น บริษัทแอนตี้ไวรัสยักษ์ใหญ่ได้ทำข้อตกลงกับผู้ผลิตคอมพิวเตอร์เพื่อติดตั้งซอฟต์แวร์ลงในเครื่องตั้งแต่ออกจากโรงงาน โปรแกรมเหล่านี้กลับกลายเป็นสิ่งที่เรียกกันว่า Bloatware หรือซอฟต์แวร์ที่บวมอืดและกินทรัพยากรเครื่องอย่างมหาศาล ทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทำงานหนักและช้าลง ซึ่งเป็นการย้อนแย้งเพราะซอฟต์แวร์ที่ซื้อมาเพื่อป้องกันคอมพิวเตอร์กลับเป็นตัวการทำลายประสิทธิภาพของเครื่องเสียเอง
การตัดสินใจครั้งใหญ่ของ Microsoft
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ Microsoft ตัดสินใจกระโดดลงมาเล่นในสมรภูมินี้ด้วยตัวเอง หลังจากที่เคยล้มเหลวในช่วงแรก พวกเขาได้ปล่อย Microsoft Security Essentials ในปี 2009 ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ฟรี 100% สำหรับผู้ใช้ Windows ของแท้ ก่อนจะพัฒนามาเป็น Windows Defender ที่ฝังตัวมากับระบบปฏิบัติการใน Windows 8 ซึ่งทำงานได้แบบเงียบๆ ไม่กินทรัพยากรเครื่อง และที่สำคัญคือ ฟรีตลอดชีพ ทำให้บริษัทแอนตี้ไวรัสคู่แข่งต้องประสบปัญหาในการทำธุรกิจอย่างหนักและต้องพยายามปรับตัวไปขายบริการด้านความปลอดภัยรูปแบบอื่นแทน
บทสรุปของสงครามซอฟต์แวร์
เหตุการณ์นี้เป็นบทเรียนสำคัญของโลกธุรกิจว่า หากคุณสร้างโมเดลธุรกิจที่ตั้งอยู่บนความบกพร่องของผู้อื่น เมื่อวันใดที่เจ้าของแพลตฟอร์มตัดสินใจแก้ไขช่องโหว่นั้น ธุรกิจที่เคยยิ่งใหญ่ระดับหมื่นล้านก็สามารถระเหยหายไปได้ในพริบตา ปัจจุบันผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ได้รับความสะดวกสบายมากขึ้นจากระบบความปลอดภัยที่มาพร้อมกับเครื่อง ซึ่งถือเป็นบทสรุปสุดท้ายของสงครามแอนตี้ไวรัสที่เปลี่ยนโฉมหน้าวงการไอทีไปตลอดกาล
