ทักษะการฟังของผู้นำ: เปลี่ยนอคติให้เป็นโอกาสเพื่อการตัดสินใจที่เฉียบคม

ทำไมผู้นำถึงต้องตระหนักเรื่องอคติในการฟัง

ในฐานะผู้นำ การยอมรับว่าเราทุกคนล้วนมีอคติในการฟังเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุด ไม่ว่าเราจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม อคติเหล่านี้มักเกิดขึ้นอย่างแนบเนียน เช่น การให้ความสำคัญกับคำพูดของคนที่หน้าตาดี คนที่เป็นมือขวา หรือคนที่ทำงานกับเรามานานจนเกิดความคุ้นเคย สิ่งเหล่านี้ทำให้เราโอนเอียงไปตามความรู้สึกส่วนตัว มากกว่าการพิจารณาเนื้อหาสาระที่แท้จริง ดังนั้น การสร้าง Self-awareness หรือความตระหนักรู้ในตนเองจึงเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อให้เราสามารถตรวจสอบได้ว่าในขณะที่ฟังคนอื่นอยู่นั้น เรากำลังตัดสินเขาจากความเป็นจริงหรือจากอคติที่ซ่อนอยู่ในใจ

วิธีเปลี่ยนอคติให้กลายเป็นความเข้าใจ

หากเราต้องการข้ามผ่านกับดักทางความคิด สิ่งที่ทำได้คือการฝึกทำตัวเป็นภาชนะว่างๆ ตามหลักปรัชญาที่มองว่าทุกคนที่เราพบเจอล้วนสามารถเป็นครูให้แก่เราได้ หากผู้นำไม่ยอมรับฟังอย่างเปิดกว้าง ภาชนะนั้นก็จะเต็มไปด้วยความคิดเดิมๆ ทำให้ไม่สามารถรับรู้ถึงคุณค่าหรือศักยภาพที่แตกต่างของผู้อื่นได้ เมื่อเราเริ่มฟังด้วยใจที่ว่างเปล่า เราจะเริ่มมองเห็นความถนัดของแต่ละคนได้อย่างชัดเจนขึ้น เปรียบเสมือนการรู้จักใช้ผู้เล่นในทีมฟุตบอลให้ถูกตำแหน่งตามความสามารถที่แท้จริงของเขา ไม่ใช่ตามความชอบส่วนตัว

ศิลปะการฟังเพื่อเข้าใจคนและงาน

ผู้นำที่เก่งมักจะมีศิลปะในการฟัง โดยไม่ได้ฟังเพียงแค่เนื้อหาเพื่อหาข้อโต้แย้ง แต่เป็นการฟังเพื่อทำความเข้าใจว่าคู่สนทนากำลังคิดอะไร และเขามีลักษณะนิสัยอย่างไร การฟังในระดับนี้ต้องอาศัยการพักความคิดตัดสินของตัวเองไว้ก่อน ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ทำได้ยากในทางปฏิบัติเพราะธรรมชาติของมนุษย์มักจะมองหาคนที่มีความคิดเห็นตรงกับตนเองเพื่อยืนยันความถูกต้อง หากใครคิดต่าง เรามักจะตั้งกำแพงและเตรียมโต้แย้งทันที แต่หากเราเปลี่ยนโหมดการฟังเป็นการรับรู้และสังเกตตัวตนของผู้อื่น เราจะเริ่มเห็นว่าข้อจำกัดของเขาคืออะไร และทำไมเขาถึงสื่อสารออกมาในรูปแบบนั้น

การขยายกรอบความคิดผ่านความขัดแย้ง

แทนที่จะเลือกปฏิเสธคนที่มีสไตล์การสื่อสารไม่ตรงจริต ผู้นำที่ชาญฉลาดจะเลือกขยายขอบเขตความสบายใจหรือ Comfort Zone ของตนเองเพื่อเปิดรับความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหาหรือเจตนาที่หวังดีแม้จะสื่อสารออกมาไม่ไพเราะ หากเรามองเห็นเจตนาเหล่านั้น เราจะสามารถใช้ประโยชน์จากความแตกต่างได้อย่างมหาศาล การมีคนในทีมที่กล้าโต้แย้งหรือเสนอความเห็นที่ต่างออกไปคือหัวใจสำคัญขององค์กรที่ก้าวหน้า เพราะมันช่วยป้องกันการตัดสินใจที่ผิดพลาดจากการฟังเพียงแค่เสียงที่เห็นด้วยกับเราเพียงอย่างเดียว การเปิดโอกาสให้คนเหล่านี้เข้ามามีส่วนร่วมและให้เกียรติในความเห็นของเขา คือกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืน

ที่มา : youtube channel Beyondtraining